གྷིར་ལི་ལམ་ཚུ་ ག་དེ་སྦེ་འབད་ནི་ཨིན་ན་ རེ་ལི་གི་འགྱིག་གི་དབྱེ་བ་དང་ གཞི་རྩ་ དེ་ལས་ ཚན་རིག་གི་ ལམ་སྟོན་ཆ་ཚང་ཅིག།
དེང་སང་གི་རེ་ལི་ལམ་ལམ་ལུགས་ནང་ རེ་ལི་གི་ཆུ་བཏོན་ནི་འདི་ ཉམས་བཅོས་འབད་ཐངས་ཁག་ཆེ་ཤོས་ཅིག་ཨིན། འདི་གིས་ དབྱིབས་རྩིས་རིག་པ་དང་ ཁ་ཐོག་གི་ གྲུ་བཞི་ཚུ་ ཉམས་སྲུང་འབད་དེ་ ཉེན་སྲུང་དང་ལྡནམ་སྦེ་ འཇོན་ཐངས་ཅན་ དེ་ལས་ འཇོན་ཐངས་ཅན་གྱི་ རེ་ལི་ཚུ་ ངེས་གཏན་བཟོཝ་ཨིན། དེ་འབདཝ་ད་ བརྡུང་མི་ཚུ་ག་ར་ གཅིག་མཚུངས་མེན། རེ་ལི་གི་གནས་སྟངས་དང་དམིགས་ཡུལ་ལུ་གཞི་བཞག་སྟེ་ བཟོ་རིག་པ་ཚུ་གིས་ ཐབས་ཤེས་སོ་སོ་ཚུ་ ལག་ལེན་འཐབ་ཨིན།pre-གཞུ་དབྱིབས་དང་སྔོན་འགོག་འཐག་ནི་ དེ་ལས་ བཅོ་ཁ་རྐྱབ་ནི།. རྩོམ་ཡིག་འདི་ནང་ ང་བཅས་ཀྱིས་ དབྱེ་བ་རེ་རེ་གིས་ ག་ཅི་དང་འབྲེལ་བ་ཡོདཔ་ཨིན་ན་དང་ རེ་ལི་གུ་བརྡུང་མི་ལུ་ ལམ་སྟོན་འབད་མི་ གཞི་རྩ་ངོ་མ་ཚུ་ དེ་ལས་ དེ་གིས་ ག་ཅི་འབད་ལཱ་འབདཝ་ཨིན་ན་གི་ རྒྱབ་ཁར་ ཚན་རིག་གི་གཞི་རྩ་ངོ་མ་ཚུ་ འགྲེལ་བཤད་རྐྱབ་འོང་། མཁས་རིག་གི་ལག་ཆས་ཚུ་གི་སྐོར་ལས་ ཁ་གསལ་གྱི་དོན་ལུ་ ང་བཅས་ཀྱི་བལྟ།རེ་ལི་གི་ ལྕགས་ཐག་འཕྲུལ་ཆས།.
ཆ་ཤས་ ༡ པ་ རེ་ལི་གི་གཤེར་རྨེན་གྱི་རིགས་ཚུ།
རེལ་བརྐོ་ནི་འདི་ རྒྱ་ཆེཝ་སྦེ་ རྒྱ་ཁྱོན་གཉིས་ལུ་ དབྱེ་ཁ་བཏོནམ་ཨིན།གཙོ་བོའི་རེ་ལི་རེད།དང༌འགྲན་བསྡུར་ (switch) རེ་ལི་ཚུ།{0}}དང་ དུས་ཚོད་དང་དམིགས་ཡུལ་ལུ་གཞི་བཞག་སྟེ་ ལག་ལེན་གྱི་དབྱེ་བ་གསུམ་ལུ་ ཧེང་སྐལ་རང་ བགོ་བཤའ་རྐྱབ་ཡོདཔ་ཨིན།
1. Pre{1}}གཞུ་དབྱིབས་འགྲིབ།
Pre{0}}གཞུ་དབྱིབས་འདི་འབད་ནི།ལྕགས་ལམ་གསརཔ་བཙུགས་པའི་ཤུལ་ལུ།དེ་འབདཝ་ད་ དུས་རྒྱུན་གྱི་མེ་འཁོར་ཞབས་ཏོག་འགོ་མ་བཙུགས་པའི་ཧེ་མ་ཨིན།
དགོས༌དོན:
- རེ་ལི་གི་ཁ་ཐོག་ལུ་ ཀར་བུར་བཟོ་ཡོད་པའི་བང་རིམ་འདི་བཏོན་གཏང་།
- ཁ་ཐོག་གི་སྐྱོན་ཚུ་ ཐོན་སྐྱེད་དང་ གློག་སྦྱོར་ སྐྱེལ་འདྲེན་ ཡང་ན་ ལམ་ཐིག་བཀོད་ནི་ཚུ་ལས་ རྩ་མེད་གཏང་།
- བཟོ་བཀོད་ཀྱི་ཁྱད་ཚད་ཚུ་དང་མཐུན་སྒྲིག་འབད་ནི་ལུ་ རེ་ལི་མགོ་ཡིག་གསལ་སྡུད་འདི་ནོར་བཅོས་འབད།
- མཉམ་སྦྲེལ་གྱི་ མཉེན་ཆས་ཡར་དྲག་གཏང་ནི།
2. སྔོན་འགོག་གི་མཛུབ་མོ་ནི།
སྔོན་འགོག་བཟོ་སྒྲིག་འདི་ཨིན།freessed, དུས་མཚམས་བདག་གཉེར་ལས་རིམ།ད་ལྟོ་ཡང་ གནས་སྟངས་ལེགས་ཤོམ་ནང་ ལྕགས་ལམ་ཚུ་ལུ་ ལག་ལེན་འཐབ་ཨིན་རུང་ ཧེ་མ་ལས་ གྱོན་པའི་རྟགས་མཚན་ཚུ་ སྟོནམ་ཨིན།
དགོས༌དོན:
- རེ་ལི་གི་མགུ་ཏོ་གི་གསལ་སྡུད་འོས་འབབ་ཅན་ཚུ་ བསྐྱར་བཟོ་འབད།
- མའི་ཀོརོ་{0}}crack དང་ གཏིང་ཐུང་གི་སྐྱོན་ཚུ་བཏོན་གཏང་།
- འཁོར་ལོ་དང་རེ་ལི་གི་འབྲེལ་བ་འཐབ་སའི་འབྲེལ་བ་འདི་ལེགས་བཅོས་འབད།
- འབྲེལ་གཏུག་འབད་སའི་ངལ་དུབ་ (RCF) དང་ བརྡབ་གསིག་ ཡང་ན་ རེ་ལི་མགུ་ཏོ་གི་བཟོ་རྣམ་འགྱུར་བ།
འཕྲུལ་རིག་གི་ཤེས་རྟོགས་ཁ་གསལ་གྱི་དོན་ལུ་:ཝི་ཀི་པི་ཌི་ཡ་ – རེ་ལི་གི་གྲི་རིན་ཌིང་།, བཟོ་རིག་ལག་ཆས། – བཤུད་བརྙན་ལུ་འབྲེལ་བ་འཐབ་ནི།.
3. ནོར་འཁྲུལ་ (བཅོལ་བ) གཡིབ་མ།
ནོར་བཅོས་འབད་མི་ གཞུ་དབྱིབས་འདི་ ལག་ལེན་འཐབ་ཨིན།གནོད་སྐྱོན་བྱུང་བའི་ཤུལ་ལུ།རེ་ལི་ཚུ་གིས་ མཐོང་གསལ་དང་ ཡང་ན་ ཚད་འཇལ་ཚུགས་པའི་སྐྱོན་ཚུ་སྟོན་པའི་སྐབས།
དགོས༌དོན:
- Re- རེ་ལི་མགོ་ལུ་གསལ་སྡུད།
- མར་ཕབ་ཀྱི་གནོད་སྐྱོན། འབྲེལ་གཏུག་ངལ་དུབ་ཀྱི་དཀར་ཆག་དང་ རླབས་ཀྱི་གྱོན་པ་ ཁ་ཐོག་གི་རྡོག་མ་ཚུ།
ཆ་ཤས་ ༢ པ། རེ་ལི་གྷ་རིང་གྷི་རིན་ཌིང་གི་གཞི་རྩ།
- དངོས་པོའི་ ི་ ་ ི་ ་ ི་ ་ ི་ ི་ ་ ི་ ག་ ་ ི་ བ་ ན་ ན་ བ་ ་ ས།དམིགས་གཏད་རེ་ལི་གསལ་སྡུད་ཐོབ་པའི་སྐབས།
- བཅོ་ཁ་རྐྱབ་ནི་ལས་སྔོན་འགོག་གི་གུག་ཤད་གཙོ་རིམ་བཟོ།ཇོན་ཐངས་ཀྱི་དོན་ལུ་ཨིན།
- གཞུ་དབྱིབས་འཁོར་རིམ་རྗེས་འཇུག་འབད།འགྲིམ་འགྲུལ་དང་མགྱོགས་ཚད་ དེ་ལས་ རེ་ལི་གི་གནས་སྟངས་ལུ་གཞི་བཞག་སྟེ།
ད་དུང་ཤེས་དགོས།ScienceDirect – རེ་ལི་གྱོན་ཆས་དང་ འབྲེལ་བ་འཐབ་སའི་འཕྲུལ་རིས།.
ཆ་ཤས་ ༣ པ། ཚན་རིག་གི་རྒྱབ་ལུ་ཡོད་པའི་རེ་ལི་གི་མཛུབ་དཀྱི་འདི་ཨིན།
༡ འཁོར་ལོ་–རེ་ལི་འབྲེལ་བ་འཐབ་སའི་དབྱིབས་རྩིས་རིག་པ།
རེ་ལི་གི་ལམ་འདི་ འཁོར་ལོའི་འཁོར་ལོའི་དབྱིབས་རྩིས་ལུ་ བརྟེན་དོ་ཡོདཔ་ཨིན། འཁོར་ལོ་ཚུ་ ཕྱོགས་གཅིག་དང་ ཡའུ་ལུ་ སྤོ་སྟེ་ གནོད་པ་བརྐྱབ་ཨིན།འབྲེལ་གཏུག་ས་ཚིགས།.
- ཕྲང་ཏང་ཏ་གི་ལམ་ཚུ་: འདྲ་མཉམ་དམའ་བ་འདི་གིས་ བརྟན་ཏོག་ཏོ་ཡར་དྲག་གཏངམ་ཨིན།
- གུག་གུགཔ་ཚུ་ ཀོང་རྩེ་མཐོ་དྲགས་འདི་གིས་ བསྒྱིར་ཚད་འཇམ་པོ་བཟོཝ་ཨིན།
མཐོངམེ་འཁོར་གེ་ཟེཊ་ – གཞི་རྩ།གནད་དོན་ཞིབ་འཇུག་གི་དོན་ལུ་ཨིན།
པར་རིས་༡ འཁོར་ལོ་དང་ རེ་ལི་ནང་ ནང་ཁའི་གདོང་ཕྱོགས་ཀྱི་བར་ན་ ༩ ཨེམ་ཨེམ་གྱི་ ཆ་ཚད།
པར་རིས་༢ པ། མཐའ་མའི་གནས་སོར་དང་ འཁོར་ལོའི་ཆ་ཚན་ཚུ་ སྤོ་བཤུད་འབད་ནི།
2. འཁོར་ལོ་–རེ་ལི་འབྲེལ་བ་འཐབ་པའི་གནོན་ཤུགས་
ཀེར་ཕྲང་མངོན་གསལ་གྱིས་སྒོང་དབྱིབས་ཅིག་གསར་བསྐྲུན་འབདཝ་ཨིན།འབྲེལ་གཏུག་ཐིག་ལེབ།(ཧར་ཊི་ཛི་ཡན་འབྲེལ་བ་)།
- ཤོག་ལེབ་སྦོམ་ → གནོན་ཤུགས་དམའ་བ་ → ངལ་རངས་མགྱོགས་པ།
- ཆུང་ཀུ//མ་འདྲ་བ་ → མཐོ་བའི་གནོན་ཤུགས་ → བརྡབ་གསིག་/ས་གཞི།
ད་དུང་ཤེས་དགོས།ཝི་ཀི་པི་ཌི་ཡ་ – ཧར་ཊི་ཟི་ཡན་འབྲེལ་བ་འཐབ་པའི་གནོན་ཤུགས་.
པར་རིས་ ༣ པ། འཁོར་ལོ་ཅན་གྱི་འོག་ལུ་ ཧར་ཊི་ཛི་ཡན་འབྲེལ་བ་འཐབ་སའི་ཐིག་རིམ།
3. འཇའ་རིསམོ་དང་གྱོན་སྟངས།
མེ་འཁོར་འཁོར་ལོའི་ཉམས་མྱོང་།ཕྲ་ཕུང་{0}}བཤུད་ལས།(creep) འབྲེལ་མཐུད་ངོས་འདྲ་བ་ལུ།
- འཆམ་མཐུན་ས་ཁོངས།
- བཤུད་བརྙན་: མའི་ཀོརོ་{0}}sliding རྒྱུ་རྐྱེན་གྱོན་དགོ།
བཤུད་བརྡར་གྱི་ས་ཁོངས་འདི་ཉུང་དུ་བཟོ་མི་འདི་གིས་ གྱོན་ཆས་མར་ཕབ་འབདཝ་ཨིན། ད་དུང་ཤེས་དགོས།ཚན་རིག་གི་ཐད་ཀར་ – བཟོ་རིག་དངོས་པོའི་ནང་ གསལ་སྡུད།.
པར་རིས་༤ པ། འཆམ་མཐུན་ (rolling) དང་ བཤུད་ (བཤུད་སྒྲིལ་) ས་ཁོངས།
མཇུག་བསྡུ།: གཏན་འཇགས་ཀྱི་འཛུལ།=སྨད་རེའི་ལམ་ཚུ།
ལྕགས་རིགས་འཐག་པའི་ཕན་གནོད།ཉེན་སྲུང་དང་ ཇོན་ཐངས་ སྐད་ཆ་ བསྐྱོད་པའི་བདེ་སྐྱིད་དང་ ཚེ་འཁོར་གྱི་འགྲོ་སོང་།. pre{{1}, སྔོན་འགོག་དང་ བཅོ་ཁ་རྐྱབ་ནི་ཚུ་ ལག་ལེན་འཐབ་ཐོག་ལས་ ལེགས་ཤོམ་སྦེ་ ངེས་གཏན་བཟོཝ་ཨིན།
དེང་རབས་ལྟ་ཞིབ་འབད།རེ་ལི་གད་སྙིགས་ཐབས་ཤེས་ཚུ།བདག་འཛིན་འཇོན་ཐངས་ཅན་གྱི་དོན་ལུ་ཨིན།
